มรดกอสังหาริมทรัพย์ การทำพินัยกรรม ภาษีการมรดก สรุปข้อกฎหมาย 2569
📌 สรุปสาระสำคัญเรื่องมรดกและภาษีมรดก
- ภาษีการมรดก (Inheritance Tax): จัดเก็บเฉพาะมรดกส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท ต่อผู้รับมรดกแต่ละคน (ตาม พ.ร.บ. ภาษีการมรดก พ.ศ. 2558)
- อัตราภาษีมรดก: ทายาทผู้สืบสายโลหิต (บุพการี/ผู้สืบสันดาน) เสียอัตรา 5% / บุคคลอื่นเสียอัตรา 10%
- การโอนมรดก ณ กรมที่ดิน: ค่าธรรมเนียมการโอนมรดกสืบสายโลหิตเพียง 0.5% ของราคาประเมิน (ต่างจากโอนปกติ 2%)
§1 กฎหมายมรดกและการทำพินัยกรรมอสังหาริมทรัพย์
เมื่อเจ้าของมรดกเสียชีวิต อสังหาริมทรัพย์จะตกเป็นของทายาทโดยธรรมตามลำดับชั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือตกเป็นของผู้รับพินัยกรรมตามเจตนาที่ระบุไว้ในพินัยกรรม
การจัดทำพินัยกรรมอสังหาริมทรัพย์ล่วงหน้า ช่วยลดปัญหาข้อพิพาทแย่งชิงมรดกในหมู่ทายาท และช่วยให้การโอนกรรมสิทธิ์ ณ สำนักงานที่ดินเป็นไปอย่างสะดวกรวดเร็ว
§2 ตารางสรุปลำดับชั้นทายาทโดยธรรมและการจัดเก็บภาษีมรดก
| ลำดับทายาทโดยธรรมตามกฎหมาย | สิทธิการรับมรดก | อัตราภาษีมรดก (ส่วนเกิน 100 ล้าน) | ค่าธรรมเนียมการโอน ณ กรมที่ดิน |
|---|---|---|---|
| 1. ผู้สืบสันดาน (บุตร/หลาน) & คู่สมรส | ลำดับแรกสุด (รับคนละส่วนเท่ากัน) | 5% | 0.5% ของราคาประเมิน |
| 2. บุพการี (บิดา/มารดา) | รับมรดกร่วมกับบุตร/คู่สมรส | 5% | 0.5% ของราคาประเมิน |
| 3. พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน | รับเมื่อไม่มีทายาทลำดับ 1 และ 2 | 10% | 2.0% ของราคาประเมิน |
| 4. พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดา | รับเมื่อไม่มีทายาทลำดับ 1, 2 และ 3 | 10% | 2.0% ของราคาประเมิน |
§3 ขั้นตอนการยื่นขอเป็นผู้จัดการมรดกต่อศาล
หากผู้ตายไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้ ทายาทต้องยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นเพื่อขอตั้งผู้จัดการมรดก เมื่อศาลมีคำสั่งและออกหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดแล้ว จึงนำหลักฐานไปยื่นขอโอนมรดก ณ สำนักงานที่ดิน
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q1: พินัยกรรมเขียนเองทั้งฉบับ ต้องมีพยานเซ็นชื่อไหม?
ตอบ: ตาม ปพพ. มาตรา 1657 พินัยกรรมเขียนเองทั้งฉบับ (เขียนด้วยลายมือตนเองทั้งฉบับ พร้อมลงวัน เดือน ปี และลายเซ็น) ไม่จำเป็นต้องมีพยานเซ็นชื่อก็มีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย